Trema/nerwowość
Trema/nerwowość
Martwi cię trema, nerwowość albo silne napięcie w trudnych sytuacjach? Sprawdź, kiedy szukać pomocy, co może stać za problemem i jak psycholog pomoże znaleźć dalszą drogę.
Trema i nerwowość są naturalnymi ludzkimi reakcjami w sytuacjach, kiedy na czymś naprawdę zależy. Mogą pojawić się przed prezentacją, egzaminem, rozmową kwalifikacyjną, wystąpieniem, ważnym spotkaniem albo nawet przed zwykłą rozmową, jeśli jest dla człowieka szczególnie ważna. Same w sobie nie muszą jeszcze oznaczać problemu. Trudność zaczyna się wtedy, gdy są tak silne, że wyraźnie hamują, wyczerpują albo prowadzą do unikania.
Co rozumieć przez tremę i nerwowość
Trema często wiąże się z występem, oceną i obawą o to, jak człowiek wypadnie w oczach innych. Nerwowość jest pojęciem szerszym i może pojawić się w wielu sytuacjach, w których obecne są presja, niepewność albo strach, że coś się nie uda. W obu stanach psychika szybko łączy się z ciałem, dlatego człowiek odczuwa nie tylko wewnętrzny niepokój, ale również bardzo konkretne objawy fizyczne.
Jak mogą się objawiać trema i nerwowość
Częste są kołatanie serca, ściśnięty żołądek, drżenie, pocenie się, ucisk w klatce piersiowej, suchość w ustach, poczucie pustki w głowie, gorsza koncentracja albo strach, że inni zauważą zdenerwowanie. Niektórzy ludzie w tremie wydają się spięci, inni mówią zbyt szybko, gubią wątek albo mają poczucie, że całkowicie stracili dostęp do tego, co jeszcze chwilę wcześniej umieli. Takie objawy są typowe dla lęku i nerwowości związanej z występem.
Kiedy to jeszcze jest normalne, a kiedy staje się problemem
Pewien poziom tremy może być czymś normalnym, a czasem nawet pomaga człowiekowi lepiej się skupić. Warto zwrócić większą uwagę wtedy, gdy strach zaczyna powracać regularnie, prowadzi do odkładania ważnych sytuacji, do unikania albo do tego, że człowiek żyje bardziej w lęku przed przyszłym występem niż w samym życiu. Jeśli nerwowość rozszerza się także na zwykłe sytuacje społeczne, może już zbliżać się do lęku społecznego.
Dlaczego trema bywa tak silna
Trema zwykle nie dotyczy tylko samej sytuacji, ale także tego, co człowiek mówi sobie o sobie i o możliwej porażce. Często wchodzą w nią perfekcjonizm, strach przed kompromitacją, niska pewność siebie, wcześniejsze doświadczenie ośmieszenia albo silna potrzeba, by wypaść dobrze. Kiedy dołącza do tego długotrwały stres, zmęczenie albo przeciążenie, układ nerwowy reaguje jeszcze silniej, a ciało uruchamia mocniejszy alarm.
Co zwykle pomaga
Pomaga przede wszystkim nie naciskać na siebie, że człowiek nie może się denerwować. Bardziej pomocne jest uczenie się, jak wytrzymać nerwowość i jak z nią pracować. Pomóc może świadomy oddech, krótkie zwolnienie tempa, osadzenie się w ciele, skupienie się na konkretnym zadaniu zamiast na katastroficznych scenariuszach oraz stopniowe oswajanie sytuacji, które człowieka stresują. Praktyczne źródła dotyczące radzenia sobie z lękiem zalecają właśnie ćwiczenia oddechowe, pracę z uwagą oraz małe, konkretne kroki, które pomagają wyciszyć ciało wyprowadzone w stan alarmu.
Kiedy może pomóc psycholog albo terapeuta
Psycholog albo terapeuta mogą być bardzo pomocni wtedy, gdy trema i nerwowość regularnie obniżają jakość wystąpień, prowadzą do unikania, wpływają na pracę, szkołę albo relacje, albo gdy dołącza do nich silna samokrytyka, lęk i długotrwałe przeciążenie. Pomoc ma sens także wtedy, gdy człowiek boi się mówić przy innych, występować, rozmawiać przez telefon albo radzić sobie w codziennych sytuacjach, które dla innych wydają się oczywiste. W przypadku trudności lękowych psychoterapia jest powszechnie zalecaną formą pomocy, a u niektórych osób potrzebne bywa również inne specjalistyczne wsparcie.
Kiedy warto działać szybciej
Jeśli nerwowość przeradza się w silne stany lękowe, panikę, długotrwałą bezsenność, wyraźne unikanie ludzi albo poczucie, że człowiek przestaje radzić sobie z codziennym funkcjonowaniem, warto nie czekać. Jeszcze ważniejsze staje się to wtedy, gdy pojawia się beznadzieja albo myśli o samouszkodzeniu. W takiej sytuacji nie chodzi już tylko o tremę, ale o obciążenie psychiczne, które zasługuje na szybką pomoc specjalistyczną.
Nie jesteś z tym sam
Trema i nerwowość potrafią szybko przekonać człowieka, że jest słabszy od innych albo że nie radzi sobie z czymś, co inni potrafią bez trudu. W rzeczywistości są to bardzo powszechne reakcje, które u niektórych osób po prostu uruchamiają się silniej. Kiedy zacznie się z nimi pracować odpowiednio wcześnie, może wrócić większy spokój, pewność siebie i zaufanie do własnych możliwości. Psycholog, terapeuta albo psychoterapia mogą być w tym ważnym wsparciem.
Kategorie psychologické pomoci
Psychologowie i psychoterapeuci zajmujący się tą tematyką
konsultację
konsultację
konsultację